„Życie to nie gra. Masz je tylko jedno”. Policja rusza z ogólnopolską akcją dla uczniów

Groźby publikowane w sieci, przemoc między rówieśnikami, alarmujące wpisy w mediach społecznościowych czy zapowiedzi ataków na szkoły to sygnały, których nie wolno ignorować. Odpowiednia reakcja może pomóc zapobiec tragedii. Policja rozpoczyna ogólnopolskie działania informacyjno-edukacyjne pod hasłem „Życie to nie gra. Masz je tylko jedno”. Mają one zwiększyć świadomość młodych osób, pomóc im rozpoznawać zagrożenia i pokazać, jak działać, zanim dojdzie do niebezpiecznego zdarzenia.

Bezpieczeństwo wymaga reakcji

Szkoła powinna zapewniać przestrzeń do nauki, rozwoju i nawiązywania relacji. Oprócz właściwych procedur ważne są wiedza o zagrożeniach i umiejętność reagowania. Niepokojąca wiadomość na klasowym czacie, groźba zamieszczona w mediach społecznościowych, zapowiedź przemocy lub wiadomość o możliwym ataku wymagają uwagi. Nie zawsze łatwo ustalić, czy chodzi o żart, próbę zwrócenia na siebie uwagi, czy realne niebezpieczeństwo. Dlatego istotne jest, by wiedzieć, co zrobić i do kogo zwrócić się po pomoc.

Nie należy lekceważyć takich sygnałów ani traktować informacji o możliwym zagrożeniu jak internetowej sensacji. Nie rozpowszechniaj ich i nie podsycaj strachu. Przekaż wiadomość osobom, które mogą ją sprawdzić i zdecydować o dalszych działaniach.

Te właśnie umiejętności będą rozwijane podczas ogólnopolskiej akcji „Życie to nie gra. Masz je tylko jedno”, przygotowanej przez Biuro Prewencji Komendy Głównej Policji wspólnie z Centralnym Biurem Zwalczania Cyberprzestępczości.

Rozmowa, rozpoznawanie zagrożeń i reakcja

Program jest przeznaczony dla uczniów szkół podstawowych, przede wszystkim klas VI–VIII, a także dla młodzieży ze szkół ponadpodstawowych. Zajęcia poprowadzą policjanci zajmujący się profilaktyką społeczną, w tym jej specjaliści, funkcjonariusze do spraw nieletnich i dzielnicowi. Współpracować z nimi będą policjanci Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości realizujący zadania z zakresu profilaktyki społecznej.

Każde spotkanie potrwa jedną godzinę lekcyjną. Ma nie tylko dostarczyć uczniom wiedzy, ale też przygotować ich do odpowiedzialnych wyborów w sytuacjach, które mogą wpływać na ich bezpieczeństwo i życie innych. Uczestnicy będą rozmawiać o rozpoznawaniu niepokojących zachowań, reagowaniu na groźby i zapowiedzi przemocy oraz zgłaszaniu możliwych zagrożeń. Dowiedzą się również, jak współdziałać z Policją podczas interwencji i dlaczego przekazywanie sprawdzonych informacji służy bezpieczeństwu całej szkolnej społeczności.

Jednym z tematów będzie przemoc rówieśnicza, także ta w internecie. Sieć nie zwalnia z przestrzegania zasad: obrażanie, ośmieszanie, grożenie czy nękanie online może poważnie skrzywdzić drugą osobę. Uczniowie poznają sposoby reagowania na takie sytuacje i dowiedzą się, gdzie mogą uzyskać pomoc.

Policjanci omówią także dezinformację. Fałszywe alarmy, niesprawdzone wiadomości i sensacyjne publikacje mogą wzbudzać niepokój, utrudniać ocenę sytuacji oraz odciągać uwagę od prawdziwych zagrożeń. Ważne jest więc sprawdzanie, skąd pochodzą informacje, i odpowiedzialne korzystanie z mediów społecznościowych.

W internecie również ponosi się odpowiedzialność

Podczas spotkań poruszona zostanie kwestia odpowiedzialności prawnej za zachowania w świecie rzeczywistym i w sieci. Uczniowie powinni wiedzieć, że określenie czegoś jako „żartu” nie zawsze oznacza brak konsekwencji. Znaczenie mają rodzaj zachowania, jego okoliczności i przepisy prawa. Dotyczy to również publikowania informacji o rzekomym zagrożeniu dla zabawy, popularności lub wywołania sensacji.

Omówione będą zasady odpowiedzialności osób nieletnich, w tym prawne następstwa czynów zabronionych oraz – w granicach określonych prawem – sytuacji związanych z przygotowywaniem się do ich popełnienia. Celem jest pokazanie, że działanie pod wpływem emocji, presji grupy czy chęci zdobycia rozgłosu w internecie może mieć skutki znacznie poważniejsze niż to, co widać na ekranie telefonu. Wpis, wiadomość lub pozornie niewinne wyzwanie mogą wpłynąć na poczucie bezpieczeństwa wielu osób. Odpowiedzialne zachowanie w sieci jest także odpowiedzialnością za innych.

Gdy niebezpieczeństwo jest bezpośrednie

W ramach zajęć będzie można również omówić zasady postępowania w przypadku wtargnięcia do szkoły osoby z niebezpiecznym narzędziem. Uczniowie poznają zasadę 4U, która porządkuje podstawowe wskazówki na wypadek bezpośredniego zagrożenia:

Uważaj – zwracaj uwagę na nietypowe zdarzenia i zachowania, nie pozostawaj obojętny. O zagrożeniu informuj, dzwoniąc pod numer alarmowy 112.

Uciekaj – gdy usłyszysz wybuch, strzały lub głośne krzyki, nie zbliżaj się. Jeśli masz taką możliwość, oddal się i nie wracaj na miejsce zdarzenia. Ostrzegaj napotkane osoby.

Ukryj się – jeśli ucieczka jest niemożliwa lub zbyt ryzykowna, znajdź schronienie. Zablokuj wejście do pomieszczenia, wycisz telefon i odsuń się od okien oraz drzwi.

Udaremnij atak – gdy nie możesz ani uciec, ani się ukryć, podejmij próbę powstrzymania ataku, działając z zaskoczenia i wspólnie z innymi. To rozwiązanie należy traktować jako ostateczność.

Znajomość tych wskazówek nie zastępuje oceny sytuacji ani stosowania się do poleceń służb. Może jednak pomóc ograniczyć panikę i podjąć decyzje zwiększające szanse na bezpieczne opuszczenie niebezpiecznego miejsca.

O bezpieczeństwo dbamy wspólnie

Profilaktyka wymaga współpracy Policji, szkół, rodziców i uczniów, a nie tylko jednego spotkania. Każda z tych grup ma znaczenie w dostrzeganiu zagrożeń i zapobieganiu niebezpiecznym zdarzeniom. Ważne jest stworzenie warunków, w których młodzi ludzie mogą bez obaw zgłaszać niepokojące sytuacje. Powiadomienie o zagrożeniu nie jest donoszeniem, lecz odpowiedzialnym działaniem.

Jeśli uczeń dostanie wiadomość z groźbą, dowie się o planowanym ataku albo zauważy zachowanie mogące wskazywać na niebezpieczeństwo, powinien powiedzieć o tym zaufanej osobie dorosłej, dyrekcji szkoły lub Policji. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia należy natychmiast zadzwonić pod numer 112. Nie należy samodzielnie konfrontować się z osobą, która może stwarzać niebezpieczeństwo.

Osoby doświadczające przemocy oraz świadkowie krzywdzenia nie muszą mierzyć się z tym w pojedynkę. Pierwszym krokiem do uzyskania wsparcia może być rozmowa z rodzicem, nauczycielem, pedagogiem lub psychologiem szkolnym.

Życie to nie gra. Reaguj, zanim będzie za późno

Ogólnopolska akcja ma pomóc młodym ludziom lepiej rozumieć zagrożenia, odróżniać internetowe prowokacje od sytuacji wymagających interwencji oraz świadomie reagować na przemoc i alarmujące sygnały.

Biuro Prewencji KGP wraz z Centralnym Biurem Zwalczania Cyberprzestępczości przygotowało materiały edukacyjne, które będą wykorzystywane podczas spotkań z uczniami.

Życia nie można cofnąć jak rozgrywki ani jednym kliknięciem usunąć skutków pochopnej decyzji. Można natomiast nauczyć się dostrzegać zagrożenia, prosić o pomoc i reagować, zanim wydarzy się coś złego.