Johann Gottlieb Janitsch

kompozytor
19.06.1708 30.11.-0001 Świdnica

Biografia

Johann Gottlieb Janitsch (Jan Janič, Janitsh, Janitzch) urodził się 19 czerwca 1708 roku w Świdnicy i zmarł około 1763 roku w Berlinie. Był niemieckim kompozytorem, przedstawicielem szkoły berlińskiej, który pisał w stylu galant.

Jego ojciec był lokalnym kupcem, a matka była córką chirurga. W Świdnicy ukończył łacińską szkołę św. Trójcy przy Kościele Pokoju, gdzie zetknął się m.in. z Benjaminem Schmolckiem. Podczas pobytu we Wrocławiu pobierał lekcje od lokalnych muzyków. W latach 1729–1733 studiował prawo na uniwersytecie we Frankfurcie nad Odrą.

Brał aktywny udział w życiu muzycznym miasta i uniwersytetu: komponował utwory na różne okazje (serenady i kantaty) i prowadził studenckie Collegium Musicum, rolę tę przejął po nim CPE Bach. Od 1733 do 1736 roku był sekretarzem radcy stanu Królestwa Prus Franza Wilhelma von Happe. W 1736 roku został kontrabasistą orkiestry przyszłego króla Fryderyka II w Rheinsbergu, a po objęciu tronu w 1740 roku został nadwornym kompozytorem, dyrygentem i korepetytorem dworskiego chóru operowego w Berlinie. Do jego obowiązków należało także przygotowanie muzyki dla zespołu obojowego uświetniającego bale redutowe. Jeszcze w Rheinsbergu zainicjował cieszące się dużą popularnością Freitagsakademien, cotygodniowe koncerty połączone z klubem dyskusyjnym odbywające się w prywatnych domach, cykl ten kontynuował w Berlinie.

W roku 1749 wziął ślub z Johanną Henriette Eymler, adoptowaną córką majora Albrechta Emila Nicolaia.

Twórczość Janitscha utrzymuje się w typowym dla skupionych wokół Fryderyka Wielkiego kompozytorów szkół berlińskiej w stylu galant, nosi cechy Empfindsamer Stil i wykazuje wpływy C. P. E. Bacha i Carla Heinricha Grauna. Komponował kantaty, formy wokalno-instrumentalne, pieśni, symfonie, koncerty, kwartety, sonaty triowe i solowe. Był ceniony przez współczesnych, o czym świadczą m.in. zamówienia utworów na prestiżowe okazje. Szczególne miejsce w twórczości zajmują kwartety na trzy różne instrumenty melodyczne i basso continuo.

Skomponował kilka kantat, Te Deum, pieśni z akompaniamentem instrumentu klawiszowego, trzy serenady, około trzydziestu zachowanych do naszych czasów symfonii, cztery koncerty (zachowały się tylko dwa koncerty klawesynowe), czterdziści kwartetów, trzydzieści pięć sonat triowych, cztery sonaty na instrument klawiszowy.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Prowadził studenckie Collegium Musicum (rolę przejął po nim CPE Bach)
Nadworny kompozytor, dyrygent i korepetytor dworskiego chóru operowego w Berlinie
Zainicjował Freitagsakademien w Rheinsbergu, kontynuowane w Berlinie
Skomponował kwartety, sonaty triowe, koncerty i liczne kantaty

Ciekawostki

Nazwiska Janitsch występują w wariantach: Janitsch, Jan Janič, Janitsh, Janitzch
Był nadwornym kompozytorem dworu pruskiego w Berlinie pod Fryderykiem II
W 1749 poślubił Johannę Henriette Eymler, adoptowaną córkę majora Albrechta Emila Nicolaia

Udostępnij