Maria Cunitz

Astronomka, autorka pracy Urania propitia
29.05.1610 24.08.1664 Świdnica lub Wołów

Biografia

Maria Cunitz była najstarszą córką Marii von Schultz i lekarza Heinricha Cunitza ze Świdnicy. Otrzymała staranne wykształcenie; znała języki grecki, łacinę, francuski, niemiecki, polski, włoski i hebrajski.

W wieku 13 lat wyszła za mąż za prawnika Davida von Gerstmanna. W wieku 19 lat spotkała astronoma Eliasa Kretzschmeyera, który za swoje dzieło Horologium Zodiacale uzyskał tytuł szlachecki Leonibus (von Löwen). Dzięki tej znajomości Maria przeniosła zainteresowania astrologią na problem ówczesnej astronomii. W 1630 roku, po śmierci ojca, wyszła za mąż za Eliasa i wspólnie obserwowali planety z dachu domu w Świdnicy. Ze związku z Eliasem Maria miała trzech synów: Eliasa Theodora, Antona Heinricha i Franza Ludwiga.

Ze względu na jej dokonania zwano ją „Śląską Pallas” oraz „Drugą Hypatią”; jej praca Urania propitia, wydana własnym sumptem w Oleśnicy w 1650 roku, była udoskonaleniem Tablic rudolfińskich Keplera i przyniosła jej szeroką sławę europejską. Urania propitia zawierała nowe tablice astronomiczne, tzw. efemerydy, oraz w prosty sposób rozwiązywała problem Keplera, poprawiając obliczenia.

W 1656 roku podczas pożaru Byczyny spłonęła większość jej dorobku naukowego. Maria i Eliasz prowadzili korespondencję z Janem Heweliusz, Ismailem Bouillaudem i innymi uczonymi; listy przechowywane są w bibliotekach w Paryżu. Urania propitia została wydana w dwóch wersjach językowych - łacinie i niemiecku - i liczyła 552 strony; praca została dedykowana cesarzowi Ferdynandowi III.

W 1661 Maria została owdowiała i zaprzestała działalności naukowej. Zmarła 24 sierpnia 1664. W późniejszych wiekach upamiętniono ją m.in. nazwą krateru na Wenus – Cunitz oraz planetoidą 12624 Mariacunitia; od 1997 patronuje jednej z ulic Byczyny; w Świdnicy natomiast upamiętniono jej postać w rynku oraz przed Muzeum Kupiectwa pojawiła się ławeczka z pomnikiem.

Upamiętnienia obejmują też gimnazjum w Świdnicy nadane imię w 2008 roku i komiks Karolina i Klara (2021).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Udoskonalenie Tablic rudolfińskich Keplera i popularyzacja ruchów planet w Urania propitia (1650; Oleśnica; 1651; Frankfurt)
Pierwsze wydanie Urania propitia w dwóch wersjach językowych: łacina i niemiecki (552 strony)
Przydanie sławy poprzez nadanie tytułów „Śląska Pallas” i „Drugą Hypatią”
Wzbogacenie wiedzy o ruchu planet i dostarczenie efemeryd Wenus
Upamiętnienia: krater Cunitz na Wenus i planetoida 12624 Mariacunitia

Ciekawostki

Jej korespondencja z Heweliuszem i Bouillaudem jest przechowywana w bibliotekach w Paryżu.
Urania propitia była pierwszym dziełem zawierającym efemerydy Wenus.
Po pożarze Byczyny w 1656 zginęła duża część dorobku naukowego.

Udostępnij