Michael von Matuschka
Biografia
Michael von Matuschka urodził się 29 września 1888 r. w Świdnicy w czesko‑śląskiej rodzinie arystokratycznej. Studiował prawo na uniwersytetach w Lozannie, Monachium i we Wrocławiu. Po pomyślnie zdanym egzaminie państwowym z prawa we Wrocławiu oraz obronie pracy doktorskiej zatytułowanej Parlamentarna wolność słowa i obowiązki świadków w 1910 r. odbywał praktykę referendarza.
W czasie I wojny światowej został zmobilizowany i wysłany na front jako podporucznik do śląskiego pułku huzarów. W 1915 r. został ranny, dostał się do niewoli i przebywał w obozie jenieckim na Syberii w Krasnojarsku, z którego uciekł w 1918 r. Opisał ją następnie w raporcie zatytułowanym Powrót z Syberii.
Po zakończeniu działań wojennych w 1918 r. został wyróżniony wysokimi odznaczeniami wojskowymi za wyprowadzenie swojej jednostki z frontu bez strat do Niemiec. Zdał drugi egzamin państwowy i zamieszkał w Münster, a potem w Warendorfie w Westfalii.
W 1919 r. przeniósł się na Górny Śląsk do powiatu pszczyńskiego, gdzie pracował jako urzędnik państwowy, a w 1923 r. do Opola, gdzie został mianowany starostą miejscowego powiatu ziemskiego. Zasłynął wtedy w zakresie rozwoju placówek kulturalno-oświatowo-kościelnych oraz w budownictwie nowych mieszkań, jako obrońca praw biednych obywateli oraz rzecznik współpracy polsko-niemieckiej na Śląsku.
W 1932 r. został wybrany posłem z listy Centrum do pruskiego Landtagu. Mandat ten sprawował niespełna rok do czasu rozwiązania landtagu przez nazistów. W tym samym roku został pozbawiony funkcji landrata za niewywieszenie flagi ze swastyką nad opolskim starostwem.
Cieniem na biografii Matuschki kładzie się sprawa inwigilacji uczniów i nauczycieli polskiego gimnazjum w Bytomiu. Na jego polecenie niemieckie władze policyjne dokonały w listopadzie 1932 r. spisu wszystkich osób związanych z polskim gimnazjum w celu politycznego nadzoru nad polską szkołą. W następnych miesiącach Matuschka składał szczegółowe sprawozdania skierowane m.in. do niemieckiego ministerstwa spraw wewnętrznych, których celem była ścisła policyjna kontrola polskiej szkoły.
W 1934 r. otrzymał pracę w miejskim wydziale pruskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. W 1936 r. przeniesiony do Wrocławia, gdzie objął stanowisko w Prezydium Prowincji Śląskiej, pracując u boku nadprezydentów: Petera Yorcka von Wartenburga oraz Fritza-Dietlofa von der Schulenburga, z którym Matuschka się zaprzyjaźnił. W 1941 r. został przeniesiony po wydzieleniu Prowincji Górnośląskiej do Katowic, awansując w grudniu tego roku na urząd dyrektora oddziału Ministerstwa Gospodarki Narodowej, mimo iż nie chciał nadal wstąpić w szeregi NSDAP.
Za sprawą kontaktów z Schulenburgiem oraz jego wieloletnimi przyjaciółmi: Hansem Lukaschkiem oraz Paulusem van Husenem wstąpił do opozycji antyhitlerowskiej skupionej w tzw. Kręgu z Krzyżowej. Pod koniec lipca 1944 r. został aresztowany przez Gestapo za współudział w przygotowaniach do zamachu na Hitlera. 14 września 1944 r. został skazany przez Trybunał Ludowy na karę śmierci. Wyrok wykonano tego samego dnia w berlińskim więzieniu Plötzensee, gdzie osadzono Matuschkę.
Hrabia von Matuschka ożenił się w lutym 1930 r. z hrabianką Pią von Stillfried-Rattonitz, z którą miał trzech synów: Mario (1931), Victor (1932) i Michael (1934) oraz córkę Elisabeth (1936), która w 1960 r. wyszła za mąż za Dirka von Haeftena, syna Hansa Bernarda von Haeftena, również opozycjonisty wobec rządów Hitlera.
W grudniu 2009 r. na ścianie dawnego budynku starostwa opolskiego przy ulicy Krakowskiej 53 w obecności jego syna odsłonięto tablicę pamiątkową. Tablica ta jest dziełem rzeźbiarza Adolfa Panitza. Członkowie zespołu Opole z Sercem zaproponowali imię Michaela Matuschki nowej ulicy w Opolu, jednak władze miasta nie zgodziły się na to.
Z inicjatywy społecznej kuria biskupia diecezji berlińskiej rozpoczęła proces beatyfikacyjny Michaela von Matuschki, jako śląskiego świadka wiary i męczennika.