INTERPOL alarmuje: deepfake’i pomagają oszustom. Rusza globalna kampania

Przestępcy coraz częściej wykorzystują generatywną sztuczną inteligencję, by podszywać się pod członków rodziny, znajomych i współpracowników. INTERPOL rozpoczął globalną kampanię edukacyjną, która ma zwiększyć świadomość zagrożeń związanych z materiałami tworzonymi lub przerabianymi przy użyciu AI.

SINGAPUR – Kampania INTERPOL-u zwraca uwagę na przestępcze wykorzystanie sztucznej inteligencji do oszukiwania i okradania ludzi. Składają się na nią trzy krótkie filmy, również przygotowane z użyciem AI. Pokazują, jak do popełniania przestępstw mogą posłużyć materiały syntetyczne, znane powszechnie jako deepfake’i.

Narzędzia generatywnej AI i duże modele językowe stają się coraz bardziej zaawansowane, a korzystanie z nich nie wymaga już ani specjalistycznych umiejętności, ani dużych wydatków. Pozwalają tworzyć realistyczne wirtualne postacie mówiące w sposób zbliżony do ludzkiego, a także wiarygodnie odtwarzać twarz i głos konkretnej osoby na podstawie niewielkiej ilości materiałów znalezionych w internecie.

Wiedza o przestępczym użyciu deepfake’ów wciąż jest ograniczona. Jeszcze niedawno uznawano je głównie za zagrożenie dla osób publicznych, tymczasem coraz częściej celem oszustów są zwykli obywatele. Technologia ta służy między innymi do oszustw inwestycyjnych i matrymonialnych, podszywania się pod inne osoby, szantażu seksualnego, tworzenia pornografii z wykorzystaniem wizerunku innych osób oraz rozpowszechniania dezinformacji.

Oszustwo może przybrać postać wideorozmowy z osobą podającą się za współpracownika i proszącą o pilny przelew, telefonu od rzekomego krewnego opowiadającego o trudnym położeniu albo internetowej znajomości, która wydaje się prawdziwa. W każdym przypadku chodzi o wyłudzenie pieniędzy lub zdobycie poufnych danych osobowych.

AI utrudnia rozpoznanie oszustwa

Toshinobu Yasuhira, dyrektor Centrum Innowacji INTERPOL-u, zwraca uwagę, że rozwój sztucznej inteligencji sprawia, iż coraz trudniej rozpoznać przestępstwo po typowych oznakach.

Jak podkreślił, AI usuwa sygnały ostrzegawcze, które wcześniej pomagały zdemaskować oszustów. Błędy ortograficzne, niezgodności w oznaczeniach firmowych i niechlujne formatowanie treści mogą wkrótce należeć do przeszłości.

Ofiarą może zostać każdy, niezależnie od wieku, miejsca zamieszkania czy branży. INTERPOL chce wyposażyć służby i obywateli w wiedzę oraz narzędzia potrzebne do rozpoznawania zagrożeń i reagowania, zanim dojdzie do szkody.

Filmy kampanii promują hasło: „Zatrzymaj się. Zweryfikuj. Nie daj się złapać na przynętę” (Wait. Validate. Don’t take the bait.). INTERPOL zachęca do ostrożności i przypomina, na jakie sygnały zwracać uwagę.

Ostrzegawcze sygnały

Nieoczekiwany kontakt. Odzywa się nieznajoma osoba albo ktoś, kto przedstawia się jako znajomy, krewny lub pracownik zaufanej instytucji. Bez uzasadnionego powodu rozmowa schodzi na dane osobowe, informacje bankowe lub przekazanie pieniędzy.

Presja czasu. Rozmówca domaga się natychmiastowego działania, powołując się na nagły kryzys, osobiste problemy albo zagrożenie dotyczące członka rodziny. Pośpiech ma utrudnić spokojne przemyślenie prośby i sprawdzenie, czy jest prawdziwa.

Manipulowanie emocjami. Oszust może wzbudzać strach, niepokój lub poczucie zagrożenia. Może też żądać zachowania sprawy w tajemnicy, by uniemożliwić konsultację z innymi osobami.

Nietypowa forma płatności. Prośba o przekazanie środków przelewem, w kryptowalutach lub za pomocą kart podarunkowych powinna wzbudzić czujność. Takie transakcje bywają trudne do prześledzenia, a odzyskanie pieniędzy może okazać się niemal niemożliwe.

Szybko rozwijająca się znajomość internetowa. Nowo poznana osoba może w krótkim czasie deklarować miłość, budować silną więź i podkreślać, że jest od ciebie zależna. Może również namawiać do przeniesienia rozmowy poza oficjalny portal randkowy, aby ominąć jego mechanizmy monitorowania i zgłaszania podejrzanych zachowań.

Jak ograniczyć ryzyko oszustwa z użyciem AI?

Nie działaj pochopnie. Zachowaj spokój i daj sobie czas na ocenę sytuacji, nawet jeśli wydaje się, że rozmawiasz z osobą zaufaną. Gdy masz wątpliwości, porozmawiaj z kimś bliskim.

Sprawdź tożsamość rozmówcy innym kanałem. Po niespodziewanym telefonie zakończ rozmowę i skontaktuj się z daną osobą w znany ci, wcześniej zweryfikowany sposób. W przypadku znajomości internetowej sprawdź publicznie dostępne informacje o rozmówcy oraz to, czy jego zdjęcia profilowe nie pochodzą z innych źródeł.

Ustal hasło bezpieczeństwa. Umów się z najbliższymi lub przyjaciółmi na tajne hasło albo pytanie, które pomoże potwierdzić tożsamość w razie podejrzanego telefonu.

Zabezpiecz konta. Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe wszędzie tam, gdzie dana usługa daje taką możliwość.

Jak mogą chronić się firmy?

Szkolenia pracowników. Przedsiębiorstwa powinny organizować obowiązkowe szkolenia o oszustwach wykorzystujących deepfake’i, vishing, czyli telefoniczne oszustwa oparte na socjotechnice, oraz innych metodach manipulacji.

Bezpieczne procedury weryfikacji. Warto wprowadzić wieloetapowe potwierdzanie tożsamości oraz sprawdzanie transakcji finansowych i przekazywania danych. Przy operacjach na wysokie kwoty należy przewidzieć dodatkowe, bezpośrednie potwierdzenie.

Aktualizowanie oprogramowania. Regularne aktualizacje pomagają chronić urządzenia przed złośliwym oprogramowaniem i programami szpiegującymi.

Podejrzenie oszustwa? Reaguj od razu

Jeśli podejrzewasz próbę oszustwa albo wiesz, że padłeś jego ofiarą, niezwłocznie skontaktuj się z lokalnymi organami ścigania. Gdy pieniądze zostały już przekazane, jak najszybciej powiadom również bank.

Kampania w ramach projektu SynthWave PLUS

Kampania edukacyjna jest częścią projektu SynthWave PLUS. Jego celem jest wieloaspektowe wspieranie organów ścigania w Azji Południowo-Wschodniej i innych częściach świata w przeciwdziałaniu zagrożeniom wynikającym z technologii generowania materiałów syntetycznych.

Działania w ramach projektu obejmują rozwijanie zaawansowanych badań nad zagrożeniami związanymi z materiałami syntetycznymi i sposobami przeciwdziałania im na świecie, zwiększanie wiedzy o tej technologii i metodach reagowania, a także specjalistyczne szkolenia dla funkcjonariuszy. Projekt SynthWave PLUS jest realizowany przy wsparciu finansowym rządu Japonii.

O INTERPOL-u

INTERPOL ma siedzibę w Lyonie we Francji i jest największą międzynarodową organizacją policyjną na świecie. Skupia 196 państw członkowskich i wspiera międzynarodową współpracę w zwalczaniu przestępczości.

Organizacja prowadzi globalne bazy danych zawierające policyjne informacje o przestępcach i przestępstwach. Zapewnia także wsparcie operacyjne i kryminalistyczne, analizy oraz szkolenia.

Jej praca koncentruje się na czterech obszarach: przestępczości finansowej i korupcji, zwalczaniu terroryzmu, cyberprzestępczości oraz przestępczości zorganizowanej i nowych formach przestępczości. INTERPOL jest obecny w serwisach X, Facebook, Instagram, LinkedIn, Flickr i YouTube.

Film kampanii: https://www.youtube.com/watch?v=w2XhvtK3-yc. Aby go obejrzeć, należy włączyć obsługę JavaScript w przeglądarce.