Seniorze, nie daj się złowić! Jak rozpoznać phishing i się przed nim chronić?

Oszuści, podobnie jak wędkarze, zastawiają przynęty. Może nią być e-mail o rzekomej wygranej, nieopłaconej fakturze albo innej sprawie, która ma skłonić odbiorcę do kliknięcia w link lub wykonania działania mogącego mu zaszkodzić.

Jedną z najczęściej stosowanych metod internetowego oszustwa jest phishing, czyli „łowienie haseł”. Przestępcy próbują zdobyć w sieci dane osobowe i poufne informacje, wysyłając fałszywe e-maile, SMS-y lub wiadomości internetowe. Mogą one wyglądać tak, jakby pochodziły od znanych firm i instytucji, na przykład banków, sklepów internetowych czy serwisów społecznościowych.

Wiadomość może namawiać do przejścia na stronę logowania, która tylko udaje prawdziwą. Wpisane tam dane mogą trafić w ręce przestępców, którzy wykorzystają je między innymi do kradzieży pieniędzy z konta. Zdarza się też, że do wiadomości dołączone są szkodliwe pliki, których otwarcie może doprowadzić do zainfekowania urządzenia.

Oszuści często próbują wywołać silne emocje: strach, niepokój lub radość z rzekomej wygranej. Mogą również wywierać presję czasu, informując, że oferta obowiązuje tylko tego dnia. Chcą w ten sposób skłonić odbiorcę do pochopnego działania, które może mieć poważne konsekwencje.

Do częstych tematów fałszywych wiadomości należą:

• nieopłacona faktura;
• kłopoty z kontem bankowym, na przykład jego blokada albo podejrzane operacje;
• wygrana w loterii, zniżki lub kupony do znanych sklepów;
• problemy z wypłatą dodatkowych świadczeń.

Jak rozpoznać podejrzaną wiadomość?

Uważnie przeczytaj jej treść i zwróć uwagę na błędy językowe, stylistyczne oraz literówki. Sprawdź również adres nadawcy. Jeśli wiadomość rzekomo pochodzi z banku, a część adresu e-mail po znaku @ wskazuje inną nazwę, może to być próba oszustwa. W razie wątpliwości skontaktuj się samodzielnie z daną firmą lub instytucją - telefonicznie albo w jej placówce.

Zachowaj czujność, gdy wiadomość odwołuje się do emocji, straszy, wywołuje presję czasu lub żąda natychmiastowej reakcji. Jeśli coś budzi podejrzenia albo wydaje się zbyt korzystne, by mogło być prawdziwe, nie podejmuj pochopnych działań.

Jak zwiększyć swoje bezpieczeństwo?

• Nie otwieraj e-maili ani SMS-ów od nieznanych nadawców.
• Nie klikaj w otrzymane linki i nie otwieraj załączników, jeśli nie wiesz, co zawierają.
• Nie przekazuj przez e-mail ani SMS poufnych informacji, takich jak hasła, numery kart kredytowych czy dane bankowe.
• Włącz weryfikację dwuetapową w poczcie elektronicznej, mediach społecznościowych i bankowości online - wszędzie tam, gdzie jest dostępna. To dodatkowe zabezpieczenie utrudnia oszustom dostęp do kont.
• Używaj długich, silnych haseł, które nie zawierają informacji o Tobie ani Twoich bliskich. Nie stosuj tego samego hasła do różnych usług.
• Rozważnie przyjmuj zaproszenia od nieznajomych w mediach społecznościowych i nie publikuj na swoim profilu poufnych danych.
• Regularnie aktualizuj system operacyjny, przeglądarki internetowe i oprogramowanie antywirusowe, aby ograniczyć ryzyko związane z lukami bezpieczeństwa.
• Nie ignoruj ostrzeżeń i alertów bezpieczeństwa wyświetlanych podczas korzystania z internetu.
• Poznaj sygnały charakterystyczne dla phishingu i przekaż tę wiedzę rodzinie oraz znajomym.

Podejrzaną wiadomość można zgłosić zespołowi CERT Polska. W razie potrzeby poproś zaufaną osobę o pomoc w wypełnieniu i wysłaniu formularza. Podejrzane SMS-y można przekazywać bezpośrednio na numer 799-448-084.

CERT Polska to zespół ekspertów powołany do reagowania na zdarzenia i incydenty zagrażające bezpieczeństwu w internecie, w tym oszustwa komputerowe.