„Życie to nie gra. Masz je tylko jedno”. Policja rozpoczyna ogólnopolskie działania dla uczniów

Groźby publikowane w sieci, przemoc między rówieśnikami, alarmujące wpisy w mediach społecznościowych czy informacje o możliwym ataku na szkołę to sygnały, których nie wolno ignorować. Odpowiednia reakcja może pomóc zapobiec tragedii. Z tego powodu Policja rozpoczyna ogólnopolskie działania informacyjno-edukacyjne pod hasłem „Życie to nie gra. Masz je tylko jedno”. Ich zadaniem jest podniesienie świadomości młodzieży, pomoc w rozpoznawaniu niebezpieczeństw oraz pokazanie, jak działać, zanim dojdzie do groźnego zdarzenia.

Bezpieczeństwo wymaga reakcji

Szkoła powinna sprzyjać nauce, rozwojowi i nawiązywaniu relacji. Samo istnienie procedur nie wystarczy - ważne są także wiedza o zagrożeniach i umiejętność reagowania. Niepokojąca wiadomość na klasowym czacie, groźba w mediach społecznościowych, zapowiedź przemocy albo informacja o planowanym ataku powinny zostać zauważone. Nie zawsze łatwo rozstrzygnąć, czy dana sytuacja jest żartem, próbą zwrócenia na siebie uwagi czy realnym niebezpieczeństwem. Dlatego trzeba wiedzieć, jak postąpić i do kogo zwrócić się o pomoc.

Nie należy lekceważyć niepokojących sygnałów ani traktować informacji o możliwym zagrożeniu jak internetowej sensacji. Nie powinno się ich dalej rozpowszechniać ani wzbudzać strachu. Trzeba przekazać je osobom, które mogą sprawdzić ich wiarygodność i podjąć odpowiednie działania.

Właśnie na tym skupiają się ogólnopolskie działania „Życie to nie gra. Masz je tylko jedno”. Przygotowało je Biuro Prewencji Komendy Głównej Policji we współpracy z Centralnym Biurem Zwalczania Cyberprzestępczości.

Rozmawiać, rozpoznawać, reagować

Program jest przeznaczony dla uczniów szkół podstawowych, w szczególności klas VI–VIII, a także szkół ponadpodstawowych. Zajęcia poprowadzą policjanci zajmujący się profilaktyką społeczną, w tym jej specjaliści, funkcjonariusze do spraw nieletnich oraz dzielnicowi. Będą współpracować z policjantami Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości, którzy również prowadzą działania profilaktyczne.

Każde spotkanie potrwa jedną godzinę lekcyjną. Ma nie tylko dostarczyć uczniom wiedzy, lecz także pomóc im podejmować odpowiedzialne decyzje w sytuacjach mogących wpłynąć na ich bezpieczeństwo i życie innych. Uczestnicy będą rozmawiać o tym, jak rozpoznawać niepokojące zachowania, reagować na groźby i zapowiedzi przemocy oraz przekazywać informacje o możliwym zagrożeniu. Dowiedzą się również, jak współdziałać z Policją podczas interwencji i dlaczego rzetelne informacje są ważne dla bezpieczeństwa całej społeczności szkolnej.

Podczas zajęć poruszony zostanie temat przemocy rówieśniczej i cyberprzemocy. W internecie również obowiązują zasady. Obrażanie, ośmieszanie, rozpowszechnianie gróźb czy nękanie w sieci może poważnie skrzywdzić drugą osobę. Uczniowie poznają sposoby reagowania na takie zachowania i dowiedzą się, gdzie mogą uzyskać pomoc.

Policjanci omówią także dezinformację. Fałszywe alarmy, niesprawdzone wiadomości i sensacyjne publikacje mogą niepotrzebnie niepokoić, utrudniać ocenę sytuacji oraz odwracać uwagę od prawdziwych niebezpieczeństw. Istotne jest więc weryfikowanie źródeł i odpowiedzialne korzystanie z mediów społecznościowych.

W internecie również trzeba liczyć się z odpowiedzialnością

Jednym z zagadnień będzie odpowiedzialność prawna za czyny popełniane zarówno poza internetem, jak i w sieci. Młodzi ludzie powinni pamiętać, że stwierdzenie „to był tylko żart” nie zawsze oznacza brak konsekwencji. Znaczenie mają rodzaj zachowania, jego okoliczności i przepisy prawa. Dotyczy to także publikowania nieprawdziwych informacji o zagrożeniach dla zabawy, popularności albo wywołania sensacji.

W trakcie spotkań zostaną wyjaśnione zasady odpowiedzialności nieletnich, w tym prawne konsekwencje czynów zabronionych oraz - w granicach określonych przepisami - sytuacji związanych z przygotowywaniem się do ich popełnienia. Celem jest pokazanie, że działanie pod wpływem emocji, nacisku grupy czy chęci zdobycia rozgłosu w internecie może mieć skutki znacznie poważniejsze niż to, co widać na ekranie telefonu. Wpis, wiadomość lub pozornie niewinne wyzwanie mogą zachwiać poczuciem bezpieczeństwa wielu osób. Odpowiedzialne zachowanie w sieci oznacza również odpowiedzialność za innych.

W obliczu realnego zagrożenia najważniejsze jest bezpieczeństwo

W ramach działań będzie można również omówić zasady postępowania na wypadek wtargnięcia do szkoły osoby z niebezpiecznym narzędziem. Uczniowie poznają zasadę 4U, zawierającą podstawowe wskazówki na czas bezpośredniego zagrożenia:

Uważaj - dostrzegaj nietypowe zdarzenia i zachowania, nie pozostawaj obojętny. O zagrożeniu informuj pod numerem alarmowym 112.

Uciekaj - jeśli usłyszysz wybuch, strzały lub głośne krzyki, nie zbliżaj się do źródła dźwięku. Jeśli możesz, oddal się i nie wracaj na miejsce zdarzenia. Ostrzegaj napotkane osoby.

Ukryj się - gdy ucieczka jest niemożliwa albo zbyt ryzykowna, znajdź schronienie. Zablokuj wejście do pomieszczenia, wycisz telefon i odsuń się od okien oraz drzwi.

Udaremnij atak - jeśli nie ma możliwości ucieczki ani ukrycia się, podejmij próbę powstrzymania ataku, działając z zaskoczenia i wspólnie z innymi. To rozwiązanie należy traktować jako ostateczność.

Znajomość tych wskazówek nie zastępuje oceny sytuacji ani wykonywania poleceń służb. Może jednak ograniczyć panikę i pomóc podjąć decyzje zwiększające szanse na bezpieczne opuszczenie niebezpiecznego miejsca.

O bezpieczeństwo dbamy wspólnie

Profilaktyka nie może ograniczać się do jednego spotkania. W zapobieganiu niebezpiecznym zdarzeniom i rozpoznawaniu zagrożeń ważna jest współpraca Policji, szkół, rodziców oraz uczniów. Istotne jest tworzenie warunków, w których młodzi ludzie mogą bez obaw mówić o niepokojących sytuacjach, a zgłoszenie zagrożenia postrzega się jako odpowiedzialne działanie, a nie donoszenie.

Uczeń, który otrzyma groźbę, dowie się o planowanym ataku lub zauważy zachowanie mogące świadczyć o zagrożeniu, powinien powiedzieć o tym zaufanej osobie dorosłej, dyrekcji szkoły albo Policji. W sytuacji bezpośredniego niebezpieczeństwa należy natychmiast zadzwonić pod numer 112. Nie należy samodzielnie konfrontować się z osobą, która może stanowić zagrożenie.

Osoby doświadczające przemocy oraz świadkowie krzywdzenia nie muszą mierzyć się z tym samotnie. Pierwszym krokiem do uzyskania wsparcia może być rozmowa z rodzicem, nauczycielem, pedagogiem lub psychologiem szkolnym.

Życie to nie gra. Reaguj, zanim będzie za późno

Ogólnopolska inicjatywa „Życie to nie gra. Masz je tylko jedno” ma pomóc młodzieży lepiej rozumieć zagrożenia, odróżniać internetowe prowokacje od sytuacji wymagających interwencji oraz świadomie reagować na przemoc i niepokojące sygnały.

Biuro Prewencji KGP i Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości przygotowały na potrzeby kampanii materiały edukacyjne, które zostaną wykorzystane podczas spotkań z uczniami.

Życia nie można cofnąć jak rozgrywki, a skutków pochopnej decyzji usunąć jednym kliknięciem. Można natomiast nauczyć się zauważać niebezpieczeństwo, szukać wsparcia i reagować, zanim wydarzy się coś złego.