Świdnicki ołtarz po 100 latach znów zachwyci we Wrocławiu

Po 100 latach jeden z najcenniejszych zabytków świdnickiej katedry znów opuścił miasto. Gotycki „Poliptyk Zaśnięcia Marii”, przenoszony przy udziale kilkunastu osób, już pod koniec lipca stanie się główną atrakcją wystawy we Wrocławiu.

Gotyckie arcydzieło z wyjątkową historią

Ołtarz datowany na 1492 rok uchodzi za dzieło wybitne także w skali całego regionu. Zabytek, wykonany przez warsztaty Mistrza Poliptyku ze Świdnicy oraz Mistrza Lat 1486-1487, jest uznawany za najstarszy na Śląsku przykład kompozycji wyraźnie inspirowanej słynnym Ołtarzem Mariackim Wita Stwosza w Krakowie.

Związek z krakowskim pierwowzorem ma dla badaczy ogromne znaczenie. Ołtarz Wita Stwosza został ukończony w 1489 roku, a więc zaledwie trzy lata wcześniej niż dzieło świdnickie. To sprawia, że pytania o kontakt twórców lub fundatorów z kręgiem samego mistrza pozostają jednym z najciekawszych wątków w historii tego zabytku.

Operacja demontażu i powrót do pamięci sprzed wieku

Przeniesienie poliptyku z Chóru Mieszczańskiego świdnickiej katedry nie było zwykłą czynnością konserwatorską, lecz precyzyjnie zaplanowaną operacją logistyczną. Przy demontażu pracowało kilkanaście osób, a całe przedsięwzięcie miało wyjątkowy charakter, bo taki wyjazd zabytku ze Świdnicy zdarza się niezwykle rzadko.

Poprzedni raz poliptyk opuścił katedrę dokładnie 100 lat temu, w 1926 roku. Wówczas został wypożyczony na dużą ekspozycję „Schlesische Malerei und Plastik des Mittelalters”, przygotowaną przez Heinza Braune i Ericha Wiese. Teraz muzealnicy nawiązują do tamtego wydarzenia, pokazując zarówno sam zabytek, jak i zmiany w sposobie postrzegania średniowiecznej sztuki oraz jej konserwacji.

„To właśnie tam, w modernistycznych wnętrzach, gotycki poliptyk ze Świdnicy zaprezentuje się w pełnej krasie.”

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Wystawa we Wrocławiu i znaczenie dla regionu

Świdnicki ołtarz stanie się najważniejszym eksponatem wystawy czasowej „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”. Kuratorką ekspozycji jest Agata Stasińska, a patronat honorowy nad wydarzeniem objęła Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska.

Wystawa wpisuje się w ogólnopolski projekt „Gotyk w Polsce”, realizowany przez muzea narodowe we Wrocławiu i Poznaniu oraz Zamek Królewski na Wawelu. Ekspozycja w Pawilonie Czterech Kopuł we Wrocławiu zostanie otwarta 31 lipca i potrwa do 30 grudnia 2026 roku.

Dla mieszkańców Świdnicy to ważna wiadomość, bo lokalny zabytek zyska szeroką prezentację poza swoim stałym miejscem przechowywania, a jednocześnie przypomni o artystycznym znaczeniu miasta na mapie średniowiecznego Śląska. To także okazja, by zobaczyć, jak dzieło związane ze świdnicką katedrą funkcjonuje w dialogu z wielką historią sztuki.

Po zakończeniu ekspozycji poliptyk powinien wrócić do świdnickiej katedry. Informacje przekazało Muzeum Narodowe we Wrocławiu.