Dolnośląskie gminy stawiają na spółdzielnie energetyczne. Wśród nich samorządy z powiatu świdnickiego

Dolnośląskie samorządy ruszają z pracami nad modelowymi spółdzielniami energetycznymi, a wśród gmin, które podpisały już umowy, są także jednostki z powiatu świdnickiego. Projekt ma pomóc w obniżeniu rachunków i zwiększeniu lokalnej niezależności energetycznej.

Do programu dołączyły m.in. Dobromierz, Strzegom, Jaworzyna Śląska, Świdnica, Żarów i Marcinowice. Łącznie umowy z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu podpisało 12 samorządów, które teraz przejdą do etapu analiz, przygotowań technicznych oraz prac organizacyjnych.

Gminy z powiatu świdnickiego wśród uczestników pilotażu

W praktyce oznacza to rozpoczęcie działań, które mają doprowadzić do stworzenia lokalnych społeczności energetycznych opartych na odnawialnych źródłach energii. Samorządy mają przygotować koncepcje działania spółdzielni, przeanalizować potencjał energetyczny i sprawdzić, jak połączyć produkcję, magazynowanie oraz zużycie energii w jednym systemie.

Projekt obejmuje zarówno część merytoryczną, jak i formalną. W kolejnych miesiącach powstaną analizy techniczne i ekonomiczne, a także dokumenty potrzebne do przygotowania gmin do ewentualnych inwestycji. Wśród samorządów uczestniczących w przedsięwzięciu znalazły się także Dobromierz, Strzegom i Jaworzyna Śląska oraz Świdnica, Żarów i Marcinowice.

Podpisanie umów oznacza przejście z etapu przygotowań do konkretnych działań. Wspólnie z samorządami tworzymy rozwiązania, które nie tylko pomogą obniżyć koszty energii i zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne gmin, ale również staną się sprawdzonym modelem dla całego kraju. Cieszy nas duże zaangażowanie dolnośląskich samorządów i fakt, że doświadczenia naszego pilotażu będą stanowiły fundament dla planowanego programu ogólnopolskiego

Paweł Łapacz, prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu

Jak ma działać spółdzielnia energetyczna

Spółdzielnia energetyczna to forma współpracy samorządów i mieszkańców, którzy wspólnie wytwarzają i zużywają energię odnawialną w ramach jednej lokalnej struktury. Jej zadaniem jest stworzenie takiego układu, w którym zapotrzebowanie i produkcja energii będą możliwie najlepiej zbilansowane.

To ma przynieść korzyści nie tylko uczestnikom, ale też całemu systemowi elektroenergetycznemu. W planach są rozwiązania obejmujące nie tylko odnawialne źródła energii, ale również systemy zarządzania energią, czyli EMS, które mają usprawnić wykorzystanie lokalnych zasobów.

• analiza potencjału energetycznego gmin
• bilansowanie zużycia energii
• opracowanie koncepcji spółdzielni
• działania edukacyjno-informacyjne

Trzy etapy programu i szersze zaplecze instytucjonalne

Pilotażowy Program Wsparcia Spółdzielni Energetycznych został rozpisany na 3 etapy. Pierwszy dotyczy koncepcji i planowania, drugi organizacji i rejestracji spółdzielni, a trzeci przygotowania inwestycji, w tym dokumentacji przedinwestycyjnej dla budowy Odnawialnych Źródeł Energii i systemów zarządzania.

Program ma też szerokie wsparcie eksperckie i instytucjonalne. Powołano Dolnośląską Radę na rzecz Energii i Klimatu, w której znaleźli się przedstawiciele nauki, samorządów, biznesu i organizacji społecznych. Partnerami przedsięwzięcia są: TAURON Dystrybucja, Bank Ochrony Środowiska, Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, ORLEN Biometan oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. W projekt zaangażowano także NFOŚiGW.

1. Etap I: koncepcja i planowanie
2. Etap II: organizacja i rejestracja
3. Etap III: przygotowanie inwestycji

Znaczenie dla mieszkańców i lokalnych budżetów

Ten program jest ważny dla mieszkańców, bo dotyczy nie tylko energetyki, ale też codziennych kosztów funkcjonowania gmin. Jeśli lokalne społeczności zaczną w większym stopniu produkować i wykorzystywać własną energię, mogą zyskać większą stabilność oraz ograniczyć wydatki związane z zakupem prądu.

Na znaczeniu zyskuje również bezpieczeństwo energetyczne. W sytuacji, gdy samorządy szukają sposobów na uniezależnienie się od zewnętrznych wahań cen energii, takie inicjatywy mogą stać się jednym z praktycznych narzędzi zarządzania lokalnymi zasobami.

Co dalej z projektem

Teraz gminy przechodzą do prac przygotowawczych, które mają pokazać, gdzie i w jakiej formule spółdzielnie energetyczne mają największy sens. Efekty dolnośląskiego pilotażu mają posłużyć jako podstawa dla ogólnopolskiego programu wsparcia społeczności energetycznych, którego budżet ma wynieść 80 mln zł.

To oznacza, że działania rozpoczęte w Dolnośląskiem mogą wyznaczyć kierunek dla podobnych inicjatyw w całym kraju. Pilotaż ma nie tylko sprawdzić rozwiązania w praktyce, ale też przygotować gotowy model do powielania w innych samorządach.

Informacje przekazał Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu.